Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Khoảng thời gian một người còn sống, đặc biệt là khi nói về quá khứ: Từ này dùng để chỉ giai đoạn một người nào đó còn tồn tại trên đời, thường được sử dụng khi người đó đã qua đời.
   • Lúc sinh thời: Cụm từ thường dùng để nhắc đến thời kỳ còn sống của một người, kèm theo sự kiện hoặc đặc điểm liên quan.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Sinh thời, ông ấy là một nhà giáo mẫu mực. (Lúc còn sống, ông ấy là một nhà giáo mẫu mực.)
  • Những tác phẩm để lại cho thấy tài năng của ông sinh thời. (Những tác phẩm để lại cho thấy tài năng của ông lúc còn sống.)
  • Người ta thường kể về lòng nhân hậu của bà sinh thời. (Người ta thường kể về lòng nhân hậu của bà lúc bà còn sống.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Sinh thời của...": Cấu trúc này dùng để giới thiệu hoặc nhấn mạnh về một giai đoạn, sự nghiệp của một người khi còn sống.

  • Sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. (Lúc còn sống, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng.)

• Dùng trong văn viết trang trọng, điếu văn, hoặc các bài viết tưởng niệm, tiểu sử để nói về quá khứ của một người đã khuất.

Biến thể và từ gần giống

• Sinh thì (từ cũ, ít dùng): Cùng nghĩa với "sinh thời", chỉ thời gian còn sống.
• Khi còn sống: Cụm từ đồng nghĩa, dùng trong văn nói và văn viết thông thường.
• Lúc sinh tiền: Cụm từ có nghĩa tương tự, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc văn chương.

Từ đồng nghĩa

• Khi còn tại thế: Lúc còn ở trên đời.
• Thuở sinh thời: Thời kỳ lúc còn sống (mang sắc thái văn chương, hoài cổ hơn).

Lưu ý sử dụng

• Từ "sinh thời" chỉ dùng để nói về người đã qua đời. Không dùng để nói về người đang còn sống.
• Đây là từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, thích hợp cho văn viết, văn bản hành chính, hoặc các bài phát biểu tưởng niệm. Trong hội thoại thông thường, người ta thường dùng cụm từ "khi còn sống" hoặc "lúc còn sống" hơn.

1. Lúc còn sống : Sinh thời của một nhà văn.